Bir filtreden geçen havadaki parçacıklar birkaç farklı yöntemle giderilebilir. Eğer parçacıklar filtre maddesinin açıklığından büyükse, mekanik olarak ayıklanırlar. Bu genellikle 1 mm'den büyük parçacıklar için geçerlidir. Bu açıdan, dar filtre malzemeli, ince lif kullanan bir filtrenin verimliliği yükselir. 0,1 µm ve 1 µm arasındaki parçacıklar filtre malzemesinin lifleri etrafındaki hava akışı esnasında ayrılabilirler, durağan parçacıklar ise devam eder.
Ardından, bunlar filtre malzemesinin liflerine çarpar ve yüzeye yapışır. Bu bakımdan, artırılmış akış hızı ve daha ince liften oluşan daha dar bir filtre malzemesi filtrenin verimliliği yükselir. Çok küçük parçacıklar (<0,1 µm) hava akışı içerisinde, hava molekülleriyle çarpışmanın sonucunda rastgele hareket ederler. Hava akışı içerisinde daima yer değiştirere "salınırlar", bu da kolayca filtre malzemesinin liflerine çarpmalarına ve yapışmalarına neden olur.
Bu bakımdan, akış hızındaki azalış ve ince liften oluşan daha dar bir filtre malzemesi filtrenin verimliliği yükseltir. Bir filtrenin ayrıştırma kapasitesi, yukarıda açıklandığı gibi farklı alt kapasitelere bağlıdır. Gerçekte her filtrenin eksileri vardır, hiçbir filtre tüm parçacık boyutlarında verimli olamaz; ayırma kapasitesinde farklı boyutlardaki parçacıklar için akış hızı etkisi dahi belirleyici bir faktör değildir. Bu yüzden, 0,2 µm ve 0,4 µm arasındaki parçacıklar, ayrıştırması en zor olanlardır. Bir filtrenin ayrıştırma verimliliği parçacık boyutlarına özel belirtilir.
% 90-95'lik bir ayrıştırma verimliliği, havadaki tüm parçacıkların % 5-10 kadarının filtreden geçebileceğini gösterir. Ayrıca, 10 µm parçacık boyutu için % 95'lik bir ayrıştırma verimliliği, 30-100 µm boyutundaki parçacıkların geçisine izin verebilir. Aerosol formundaki hava ve yağ diğer parçacıklar gibi davranır ve bir filtre kullanarak aynı şekilde ayrıştırılabilir. Filtre malzemesi lifleri üzerinde oluşan damlacıklar, çekim kuvvetlerinin etkisiyle filtrenin dibine çöker. Filtre, aerosol formundan sadece yağı ayrıştırabilir. Eğer buhar formu içerisindeki yağ ayrıştırılacaksa, filtre uygun bir adsorpsiyon malzemesi (genellikle etkin karbon) içermelidir.
Tüm filtrelemeler bir basınç azalmasına neden olur, bu, tüm hava sisteminde bir enerji kaybı anlamına gelir. Sıkı örgülü daha ince filtreler daha fazla basınç azalışına neden olurlar ve daha çabuk tıkanırlar; bu durumda daha sık filtre değiştirme ihtiyacı ortaya çıkar ve maliyetler yükselir. Benzer şekilde, filtre boyutu belirlenirken sadece nominal akışta çalışabilme yeteneği değil, tıkanma derecesine bağlı basınç düşmesini yönetebilecek yüksek kapasite eşiği de göz önünde bulundurulmalıdır.